Python’da == Operatörü: __eq__ Olmadan Neden Kimlik Karşılaştırılır?

Python’da iki özel sınıf nesnesini == operatörüyle karşılaştırdığınızda, alanları tamamen aynı olsa bile sonucun False çıkması ilk bakışta şaşırtıcıdır. Bunun nedeni, sınıfta __eq__ metodu tanımlanmadığında varsayılan eşitlik davranışının nesnelerin içeriklerine değil, pratikte kimliklerine dayanmasıdır. Başka bir ifadeyle Python, “Bu iki nesne aynı bilgiyi mi taşıyor?” yerine “Bunlar bellekteki aynı nesne mi?” sorusunu sorar.

``

Eşitlik ve kimlik aynı şey değildir

Python’da == eşitlik, is ise kimlik karşılaştırması için kullanılır. Ancak özel bir sınıf kendi eşitlik kurallarını açıklamazsa bu iki karşılaştırmanın sonucu çoğunlukla aynı görünür.

class Kullanici:
    def __init__(self, ad):
        self.ad = ad

kullanici_1 = Kullanici("Ada")
kullanici_2 = Kullanici("Ada")
kullanici_3 = kullanici_1

print(kullanici_1 == kullanici_2)  # False
print(kullanici_1 is kullanici_2)  # False
print(kullanici_1 == kullanici_3)  # True
print(kullanici_1 is kullanici_3)  # True

İlk iki nesnenin ad alanları aynıdır; fakat iki ayrı constructor çağrısıyla üretildikleri için kimlikleri farklıdır. Üçüncü değişken ise yeni bir nesne oluşturmaz, doğrudan ilk nesneyi gösterir.

Perde arkasında object.__eq__

Bütün Python sınıfları, açıkça başka bir üst sınıf belirtilmese bile object sınıfından türetilir. Dolayısıyla tanımlamadığımız eşitlik davranışı object.__eq__ üzerinden gelir.

Teknik açıdan object.__eq__, farklı nesneler için doğrudan her zaman False döndürmekten ziyade çoğu durumda NotImplemented sonucunu üretir. Python daha sonra karşı nesnenin yansıtılmış karşılaştırmasını denemeye ve uygun bir davranış bulunamazsa kimlik temelli sonuca ulaşmaya çalışır. Bu nedenle kullanıcı açısından gözlenen varsayılan davranış şu mantıkla özetlenebilir:

Buradaki $\approx$ işareti bilinçlidir: == ile is dil seviyesinde aynı işlem değildir; yalnızca __eq__ özelleştirilmemiş sıradan nesnelerde sonuçları genellikle aynıdır.

Nesne kimliğini sayısal olarak incelemek için id() fonksiyonu kullanılabilir:

print(id(kullanici_1))
print(id(kullanici_2))
print(id(kullanici_3))

kullanici_1 ile kullanici_3 aynı kimlik değerini verir. id() değeri uygulama çalışırken nesneyi benzersiz biçimde tanımlar; fakat kalıcı veri veya iş kuralı olarak kullanılmamalıdır.

Değer eşitliği nasıl tanımlanır?

Nesnelerin alanlarına göre karşılaştırılmasını istiyorsak __eq__ metodunu kendimiz yazabiliriz:

class Kullanici:
    def __init__(self, ad):
        self.ad = ad

    def __eq__(self, diger):
        if not isinstance(diger, Kullanici):
            return NotImplemented
        return self.ad == diger.ad

kullanici_1 = Kullanici("Ada")
kullanici_2 = Kullanici("Ada")

print(kullanici_1 == kullanici_2)  # True

isinstance kontrolü, ilgisiz türlerin yanlışlıkla eşit kabul edilmesini önler. False yerine NotImplemented döndürmek ise Python’a diğer nesnenin karşılaştırma mekanizmasını deneme fırsatı verir.

Örneğin @dataclass, varsayılan olarak alanları karşılaştıran bir __eq__ üretebilir. Sonuç olarak her sınıfın değer eşitliğine ihtiyacı yoktur. Nesnenin kavramsal anlamı alanlarından geliyorsa __eq__ tanımlamak mantıklıdır; benzersiz varlığı önemliyse varsayılan kimlik davranışı tam da istediğiniz şey olabilir.